Çölyak Tanısı Nasıl Konur? Test Süreci Rehberi

Uzun süredir devam eden şişkinlik, karın ağrısı, kronik yorgunluk veya açıklanamayan demir eksikliği yaşıyorsanız, çölyak hastalığı olasılığı araştırılmalıdır. Peki çölyak tanısı nasıl konur? İşte süreç adım adım.

1. Diyete başlamadan test yaptırın

Bu en kritik nokta. Çölyak testleri, vücudunuz glutene maruz kalırken doğru sonuç verir. Eğer testten önce glutensiz diyete geçerseniz, kan değerleri ve biyopsi normal çıkabilir ve tanı atlanabilir. Bu yüzden şüpheniz olsa bile, hekiminiz önermeden diyete başlamayın.

2. Kan testleri

İlk aşama genellikle serolojik kan testleridir. En sık bakılan değer doku transglutaminaz antikoru (anti-tTG IgA) ve toplam IgA düzeyidir. Gerektiğinde EMA (endomisyum antikoru) gibi ek testler istenebilir. Yüksek antikor değerleri çölyak şüphesini güçlendirir ancak tek başına kesin tanı koydurmaz.

3. İnce bağırsak biyopsisi

Kan testleri pozitifse, altın standart tanı yöntemi endoskopi ile alınan ince bağırsak biyopsisidir. Alınan küçük doku örneğinde villuslarda hasar (villus atrofisi) olup olmadığı incelenir. Bu, çölyağı kesinleştiren adımdır.

4. Genetik testler

HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 genlerine bakılan testler, çölyak tanısını koymaktan çok dışlamak için kullanılır. Bu genler yoksa çölyak olasılığı çok düşüktür; ancak genin olması tek başına hasta olduğunuz anlamına gelmez.

5. Tanı sonrası

Çölyak tanısı kesinleştikten sonra tedavi nettir: ömür boyu, eser miktarda bile gluten içermeyen bir beslenme. Bir diyetisyenle çalışmak, gizli gluten kaynaklarını öğrenmek ve çapraz bulaşmayı önlemek bu sürecin temel taşlarıdır.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve test süreci kişiye göre değişir; mutlaka bir gastroenteroloji uzmanıyla ilerleyin.